معلوم نیست سید بن طاووس (قدس سره ) مى خواهد دیدار با خدا یا دیدار با خدا در عرش را توضیح بدهد. گر چه ظاهر كلامش این است كه در صدد توضیح چگونگى اصل دیدن خداست ولى در كتاب ((فلاح السائل )) در ذیل فرمایش امام صادق (علیه السلام ) كه مى فرماید: ((آنقدر آن (آیه ) را تكرار كردم تا آن را از گوینده اش شنیدم ...))، كلامى دارد كه در آن به دیدن و ملاقات معنوى خداوند تصریح مى كند؛ بگونه اى كه منافاتى با منزه دانستن خدا از جسم بودن ندارد. بهر حال این توجیهات لازم نیست و واقعا خدا را مى بیند؛ چنانچه در مناجات شعبانیه نیز از این مطلب با عبارات ذیل تعبیر شده است : حتى تخرق ابصار القلوب حجب النور؛ فتصل الى معدن العظمه ؛ و تصیر ارواحنا معلقه بعز قدسك ؛ تا دیدگان قلب موانع نورى را پاره كرده و آنگاه به معدن بزرگى برسد؛ و روحهاى ما به عزت پاكیت وصل شود. و دیدن باین شكل هیچ منافاتى با اعتقاد ما مبنى بر جسم نداشتن خداوند ندارد؛ تا احتیاج به تفسیر آن باشد، و شاید سید بن طاووس (قدس سره ) با این كلام مى خواسته دیدار عرش را توضیح بدهد؛ نه اصل دیدار را.

2- از اعمال مهم در این ماه صلواتى است كه در نیمروز هر روز این ماه فرستاده مى شود؛ و اول آن چنین است . اللهم صل على محمد و آل محمد، شجره النبوة ...

3- یكى دیگر از اعمال این ماه ، همانگونه اى كه در كتاب اقبال است بجا آوردن نماز و خواندن دعاهاى این شبهاست . سالك باید در رابطه با این اعمال جدى بوده ، و به هر كدام از ذكر و فكر و این اعمال كه نشاط دارد، با در نظر گرفتن اولویتها اقدام كند. و این مطلب را نیز در نظر داشته باشد كه عمل به روایتى كه متضمن این اعمال است ، بخاطر تسامح در مدرك اعمال مستحبى است . و معمولا بهتر است هم به اعمال راحت و آسانى كه مى توان با نشاط آن را انجام داد و هم به عبادات روزمره ، با در نظر گرفتن حال خود، بپردازد.

4 - یكى دیگر از كارهاى مهم در این ماه عمل به این روایت است . امیرالمومنین (علیه السلام ) فرمودند: ((در هر پنجشنبه شعبان آسمانها زینت شده و آنگاه فرشتگان عرض مى كنند: خداى ما! روزه داران شعبان را ببخش و بیامرز و دعایشان را اجابت فرما. بنابراین كسى كه دو ركعت نماز بجا آورد كه در هر ركعت سوره ((فاتحه )) را یك بار و ((قل هو الله احد)) را صد بار بخواند و بعد از سلام دادن صدبار بر پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) درود فرستد، خداوند تمام خواسته هاى دینى و دنیایى او را برآورده مى فرماید. و كسى كه یك روز آن را روزه بگیرد، خداوند بدن او را بر آتش حرام مى كند.

سوم شعبان

این روز بجهت تولد امام حسین (علیه السلام ) در آن روز بزرگى بوده و سالك باید بمقدار توانایى با روزه ، زیارت ، دعاهایى كه در این روز وارد شده و سایر طاعتها، شكر این روز را بجا آورد. در چنین روزى فطرس ‍ ملك سلامتى بالهاى خود را بدست آورد. سالك نیز مى تواند این روز را پناه خود قرار داده و با آن نجات پیدا كند. و دو بال روح و عقل خود را بدست آورده تا بتواند با اهل معنى در آسمانهاى قرب و رضوان پرواز كند. باید توجه داشت كه ، همانگونه كه اهل بیت در این روز خوشحالیشان بخاطر تولد آن حضرت (علیه السلام ) همراه با اندوه و عزا بود، سالك نیز باید چنین باشد. و در پایان مانند روزهاى شریف این روز را به پایان برساند.

نیمه شعبان

روز و شب نیمه شعبان زمان بسیار شریفى است كه جهات زیادى باعث این شرافت و بزرگى شده است . از قبیل :

(الف از شبهاى قدر مى باشد و شب تقسیم رزقها و عمرها چنانچه در روایات زیادى وارد شده است . و در بعضى از آنها آمده است : ((خداوند این شب را براى امت قرار داده است ؛ چنانچه شب قدر را براى رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) قرار داده . - و این اشكال كه بنابراین ، لازم مى آید كه شب قدر، بیش از یك شب باشد را مى توان به این بیان پاسخ گفت كه تقدیر، مراتب و مراحل گوناگونى دارد.

(ب از اوقات زیارتى امام حسین (علیه السلام ) مى باشد كه غیر از فرشتگان صد هزار پیامبر (علیهم السلام ) آن حضرت (علیه السلام ) را زیارت مى كنند. و این مطلب نشانه عظمت این شب است .

(ج از شب هایى است كه تاءكید به زنده نگهداشتن آن شده و اعمال و عبادات بسیار ارزشمندى در آن وارد شده كه مى توان گفت : در هیچ شبى - اعم از شب قدر یا غیر آن - مانند یا بیشتر از آن نیامده است .

(د شب میلاد امامى است كه گیتى را از عدالت پر كرده ، زمین را پاك مى نماید و در تمام زمینه هاى دینى و دنیایى حاكمیت دارد.

اعمال مهم شب نیمه شعبان

(1-اولین كارى كه سالك باید در این شب انجام دهد این است كه از لذت و آسایش دنیا در این شب چشم پوشى نماید. و آنگاه براى استفاده بیشتر از آن و تصحیح اعمال خود باید فرض كند كه شب خداحافظى او با این دنیا و تمام اعمال بوده و فرداى آن روز قیامت است . و نیز قبل از فرا رسیدن شب باید اعمالى را كه در آن مى خواهد انجام بدهد مشخص ‍ نماید و اگر دو عمل در فضیلت یكسان بود سخت تر را انتخاب كند.

(2-از اعمال مهم نمازهایى است كه وارد شده است :

(الف صد ركعت نماز با هزار ((قل هو الله احد)) كه فضیلت این نماز بیش از نماز بعدى است .

(ب چهار ركعت كه در هر ركعت پنجاه یا صد یا دویست و پنجاه بار ((قل هو الله احد)) خوانده مى شود. و پس از آن خواندن دعایى كه با این عبارت شروع مى شود: ((اللهم انى الیك فقیر...))

(ج دو ركعت نمازى كه در این روایت آمده است : ((شیخ طوسى بنقل از ابى یحیى مى گوید از امام صادق (علیه السلام ) پرسیدم برترین دعاها كدام است ؟ حضرت (علیه السلام ) فرمودند: بعد از خواندن نماز عشا دو ركعت نماز بخوان ؛ در ركعت اول سوره ((حمد)) و ((جحد)) و در ركعت دوم سوره ((حمد)) و ((اخلاص )) را بخوان و بعد از این كه سلام دادى ، سى وسه مرتبه ((سبحان الله )) و سى وسه مرتبه ((الحمد لله )) و سى وچهار مرتبه ((الله اكبر))بگو؛ سپس بگو: ((یا من الیه یلجا العباد...)) آنگاه سجده كن و بیست بار ((یارب ))، هفت بار ((یا الله ))، هفت بار ((لا حول و لا قوة الا بالله )) بگو و سپس بر پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) صلوات فرستاده و حاجت خود را از خدا بخواه . بخدا سوگند اگر با این عمل بعدد قطرات باران از خداوند حاجت بخواهى با كرم و فضل خود تو را به خواسته هایت مى رساند.

البته این حدیث با روایات دیگرى نقل شده كه در مسجد با هم فرق دارند. براى روشن شدن مطلب به كتاب اقبال مراجعه كنید.

و اگر شب طولانى بود و كسى توانست هم این دو ركعت و هم صد ركعت با هزار قل هو الله را بجا آورد به خیر بزرگى رسیده است ؛ زیرا علاوه بر معتبر بودن روایت ، ثواب این دو نماز به اندازه اى است كه انسان از تصور آن عاجز است .

(3-از اعمال مهم عمل به حدیثى است كه در كتاب اقبال روایت شده : ((رسول اكرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) فرمودند: شب نیمه شعبان در خواب بودم كه جبرئیل آمد و گفت : محمد! چرا در این شب خوابیده اى ؟ گفتم : جبرئیل ! مگر چه شبى است ؟ گفت : شب نیمه شعبان است . محمد! برخیز. آنگاه مرا بلند كرده و به بقیع برد، سپس گفت : سرت را بلند كن ، زیرا این شبى است كه درهاى آسمان در آن باز مى شود: درهاى رحمت . درِ ((رضوان ))، درِ ((مغفرت )) درِ ((فضل )) ((توبه )) درِ ((نعمت )) درِ ((جود)) و درِ ((احسان )). و خداوند به عدد موها و پشمهاى گاو و گوسفند - مردم را از آتش جهنم - آزاد مى كند؛ زمان مرگ را در آن ثبت كرده و بمدت یك سال روزیها را تقسیم مى كند؛ و هر چه را كه در تمام سال اتفاق مى افتد فرو مى فرستد.

محمد! كسى كه این شب را با گفتن ((الله اكبر))، ((سبحان الله )) و ((لا اله الا الله )) و دعا و نماز و قرآن خواندن و انجام اعمال مستحب و استغفار كردن زنده نگهدارد بهشت منزل و استراحتگاه او خواهد بود و گناهان گذشته و آینده اش بخشیده مى شود.

محمد! كسى كه در این شب صد ركعت نماز بجا آورد و در هر ركعت ((فاتحة الكتاب )) را یك بار و ((قل هو الله احد)) را ده بار بخواند و بعد از فراغ از نماز، ده بار ((آیة الكرسى )) و ده بار ((فاتحة الكتاب )) خوانده و صد بار سبحان الله بگوید، خداوند صد گناه كبیره كه باعث هلاكت و ورود او در آتش مى باشند را، مى بخشد؛ و در مقابل هر سوره و تسبیحى كاخى در بهشت به او عنایت مى كند؛ و توانایى شفاعت صد نفر از بستگانش را به او داده و او را در ثواب شهدا شریك مى كند و آنچه به روزه داران این ماه و عبادت كنندگان این شب مى دهد، به او نیز عنایت مى كند؛ بدون این كه پاداش آنان را كم كند.

پس این شب را زنده بدار و شب زنده دارى و نزدیكى به خدا، با عمل در این شب ، را به امتت دستور بده ؛ زیرا شب شریفى است . در حالى نزدت آمدم كه تمام فرشته ها در آسمان پاهایشان را جفت كرده اند: عده اى تسبیح مى كنند، عده اى در ركوع ، عده اى در سجود و گروهى ذكر مى گویند. شبى است كه كسى دعا نمى كند مگر این كه مستجاب مى شود؛ كسى چیزى نمى خواهد مگر این كه مستجاب مى شود؛ كسى چیزى نمى خواهد مگر این كه به او داده مى شود؛ كسى درخواست مغفرت و بخشش نمى كند، مگر این كه بخشیده مى شود. كسى توبه نمى كند مگر این كه توبه اش پذیرفته مى شود. كسى كه از خیر این شب محروم شود، از خیر بزرگى محروم شده است .

رسول خدا در این شب دعا مى كرد و مى گفت : ((اللهم اقسم لنا من خشیتك ...))

در روایت دیگرى ، راوى حدیث مى گوید: ((سى نفر از اصحاب رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) به من گفته اند: رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) فرمود: كسى كه این نماز را در این شب بجا آورد، خداوند هفتاد نگاه - رحمت - به او مى كند؛ و با هر نگاه هفتاد خواسته او را برآورده مى كند، كه كوچكترین آن بخشیدن گناه است . و اگر بدبخت باشد و سعادت بخواهد، خداوند او را سعادتمند مى كند. و خداوند هر چه را بخواهد، محو كرده و ثبت مى كند و حوادث عالم را به خواسته خود تغییر مى دهد و اصل كتاب (آفرینش ) نزد او است ؛(16) و اگر پدر و مادرش اهل آتش باشند، و چیزى را شریك خدا ندانسته باشند، از آتش ‍ خارج مى شوند. كسى كه این نماز را بخواند، هر حاجتى را كه بخواهد، خداوند برآورده نموده و چیزهایى را كه نه چشمى دیده و نه گوشى شنیده ، براى او در بهشت آماده مى كند. سوگند به كسى كه من را بحق به پیامبرى برانگیخت ، كسى كه به خاطر خدا این نماز را بجا آورد، خداوند بهره اى از پاداش تمام كسانى كه خدا را در این شب عبادت كرده اند، به او عنایت نموده و به نویسندگان بزرگوار اعمال امر مى كند كه براى او نیكى نوشته و گناهان او را پاك كنند تا جایى كه گناهى نماند؛ و تا زمانى كه جاى خود را در بهشت نبیند، از دنیا نمى رود؛ و خداوند فرشتگانى فرستاده با او مصافحه نموده و به او سلام كنند؛ و در روز قیامت با افراد بزرگوار و خوبى خواهد بود؛ و اگر قبل از پایان سال بمیرد، شهید شده ، و مى تواند هفتاد هزار نفر از یكتا پرستان را شفاعت نماید. بنابراین كسى در برخاستن براى عبادت در این شب سستى نمى كند مگر آدم بدبخت .)) و نیز مى گوید: ((سید یحیى بن الحسین در كتاب امالى حدیثى را به مولاى ما على (علیه السلام ) نسبت داده كه آن حضرت (علیه السلام ) فرمودند: كسى كه شب نیمه شعبان صد ركعت نماز با هزار قل هو الله احد بجا آورد، روزى كه قلبها مى میرند قلب او نخواهد مرد؛ و از دنیا نمى رود تا زمانى كه صد فرشته را ببیند كه او را از عذاب خدا پناه مى دهند: سى تا از این فرشتگان بهشت را به او مژده داده ؛ و سى تاى دیگر او را از شیطان حفظ مى كنند؛ و سى تاى دیگر در شب و روز براى او استغفار مى كنند و ده تاى دیگر با كسى كه با او در افتد، مى جنگند.))

 

 

ادامه کتاب المراقبات

نوشته شده در تاریخ شنبه 3 مهر 1389    | توسط: حسن پوراللهیار    |    | نظرات()