آیا نمى داند اگر حادثه اى از حوادث ناگوار من به او برسد كسى جز من نمى تواند آن را بر طرف كند! آیا من كه قبل از در خواست عطا مى كنم ، فكر مى كند اگر از من درخواست شود خواسته او را نمى دهم ! آیا من بخیلم كه بنده ام مرا بخیل مى داند! آیا جود و كرم ، مال من نیست ! آیا عفو و رحمت بدست من نیست ! آیا محل آرزوها نیستم ! چه كسى غیر من آرزوها را قطع مى كند! آیا امیدواران نمى ترسند كه به غیر من امیدوار مى شوند!

اگر اهل آسمانها و زمینهایم همگى آرزو كنند و به هر كدام از آنان باندازه تمام آنچه همگى آرزو كرده اند، بدهم به اندازه جز ذره اى از داراییم كم نمى شود. و چگونه مالى كه من سرپرست اویم كم مى شود!

چه بیچاره اند كسانى كه از رحمتم مایوس هستند، چه بدبختند كسانى كه از دستوراتم سرپیچى كرده و من را در نظر ندارند.)).

و در حدیث قدسى آمده است : ((من نزد گمان بنده مؤ منم هستم . پس ‍ نباید جز خیر به من گمان داشته باشد.))

رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) فرمودند: ((در حالى به درگاه خداوند دعا كنید كه یقین به اجابت او دارید.))

از امام صادق روایت شده كه فرمودند: ((وقتى كه دعا كردى ، گمان كن كه حاجت تو دم در است .)) و در روایت دیگرى چنین آمده است : ((دلت را متوجه كن و گمان كن حاجت تو دم در است .))

نیز روایت شده است : ((فرعون در حال غرق شدن از موسى كمك خواست ولى او را یارى نكرد، خداوند به موسى وحى كرد علت این كه فرعون را یارى نكردى ، این بود كه تو او را نیافریده اى و اگر از من یارى مى خواست یاریش مى نمودم )) داستان قارون و سرزنش خداوند، حضرت موسى را، بخاطر یارى نكردن او نیز معروف است .

خوش گمانى به خدا و تفاوت آن با بى مبالاتى در دین

برادرم ! روایات مى گوید: كسى به خدا خوش گمان نبوده ، مگر این كه خداوند با همان گمان ، با او رفتار كرده است . ولى خیلى ها فریب خورده و بى مبالاتى در دین را با خوش گمانى به خدا اشتباه گرفته اند. و اگر شیطان براى انسان چنین وانمود كند كه گناه او ناشى از خوش گمانى او به خداست باید از او دلیل خواسته و بگوید: اگر واقعا چنین است پس چرا در مورد رزق خود خوش گمان نیستم - رزقى كه خداوند آن را تضمین نموده و با سوگند بر آن تاكید كرده است . و اگر به عنایت و لطف و كرم او خوش گمانى ، این صفات ، فقط مربوط به امور اخروى نیست و اگر در امور دنیایت نیز به كرم او معتقد هستى چرا وقتى اسباب رزق را از دست مى دهى مضطرب شده و به كرم او تكیه نمى كنى ؟ و چرا بخاطر حاجتهاى دنیوى این همه غصه خورده و اندوهگین مى شوى ؟ و اگر پدر پولدار و با محبتى كه روزى تو را تضمین كرده بود، داشتى ، به سخن او اعتماد و ضمانت او را قبول نمى كردى ؟ آیا عنایت خدا را كمتر از لطف پدرت مى دانى ؟ یا مى ترسى ناتوان باشد! یا احتمال مى دهى از تو دریغ كند! یا باور ندارى كه او ارحم الراحمین ، تواناترین قدرتمندان و بخشنده ترین بخشندگان است .

روایت شده است : ((هنگامى كه خدا از حساب خلق فارغ شد، مردى باقى مى ماند كه گناهان او بیش از كارهاى نیكش مى باشد، فرشتگان او را به طرف آتش مى برند ولى او سرش را بر مى گرداند. خداوند دستور مى دهد كه او را برگردانید، آنگاه به او مى گوید: چرا سرت را برگرداندى - در حالى كه خداوند خود مى داند.- مى گوید: پروردگارا! چنین گمانى به تو نداشتم ، خداوند متعال مى فرماید: فرشتگانم ! قسم به عزت و جلالم او یك روز هم به من خوش گمان نبوده ولى چون ادعا مى كند خوش گمان بودم ، او را به بهشت ببرید.

(6)پرهیز از گناه بویژه ستم مالى و آبرویى به مردم . در حدیث قدسى آمده است : ((دعا از تو، اجابت از من ، زیرا دعائى از من پوشیده نمى ماند مگر دعوت حرام لقمه .))

نیز از پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) روایت شده است : ((كسى كه دوست دارد دعایش مستجاب شود، باید كسب و خوراكش را حلال نماید.))

از جمله نصیحتهایى كه خداوند به حضرت عیسى (على نبینا و آله و علیه السلام ) نمود، این بود: ((به ستمگران بنى اسرائیل بگو: در حالى كه مال حرام زیر پایتان و بتها در خانه هایتان است به درگاه من دعا نكنید. زیرا سوگند یاد كرده ام كه دعاى هر كسى را كه مرا بخواند اجابت نمایم . و اجابت اینان تا موقعى كه پراكنده گردند جز لعنت چیزى نیست .))

از پیامبر روایت شده است كه : ((خداوند به من وحى كرد: برادر منذرین ! برادر رسولان ! قوم خود را بر حذر بدار از این كه وارد یكى از خانه هاى من شوند در حالى كه مظلمه اى از یكى از بندگان نزد آنان باشد. زیرا تا زمانى كه ایستاده و مشغول نماز هستند، آنان را لعنت مى كنم مگر این كه مظلمه را رد كنند. كه در این صورت گوش آنان هستم كه با آن مى شنوند، چشم آنان هستم كه با آن مى بینند، و از اولیا و برگزیدگانم خواهند بود و بهمراه پیامبران و راستگویان و شهیدان در بهشت همسایه من مى باشند.))

درباره ردّ دعاى یكى از بنى اسرائیل روایت شده است : ((با زبانى كه ناسزا مى گفت و دل ستمكار و ناپاك و نیتى غیر صادقانه دعا مى كرد.))

از پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) روایت شده است : ((كسى كه بدون عمل دعا مى كند، مانند كسى است كه بدون چله كمان ، تیراندازى مى كند.))

 

 

از امام صادق (علیه السلام ) روایت شده است : ((خداوند دعاى كسى را كه بدون حضور قلب دعا مى كند، مستجاب نمى كند، بنابراین هنگام دعا دلت را متوجه كن ، آنگاه یقین به اجابت داشته باش .))

و از او (علیه السلام ) روایت شده است : ((خداوند دعایى را كه از قلبى سخت برخاسته باشد، اجابت نمى كند.))

و روایت شده است : ((دعاى چهار نفر مستجاب نمى گردد. مردى كه در خانه اش بنشیند و بگوید: خدا به من روزى بده ، و مردى كه زنش را نفرین كند، و مردى كه خداوند مالى به او بدهد ولى آن را از بین ببرد، و مردى كه به مرد دیگرى قرض بدهد و شاهد نگیرد، آنگاه او، آن را انكار كند.)) و در بعضى از روایات نفرین بر همسایه و درخواست حرام و قطع رحم نیز به موارد فوق اضافه شده است .

و از امیرالمومنین (علیه السلام ) روایت شده است : ((اى صاحب دعا! چیزى را كه غیر ممكن بوده و حلال نیست ، در خواست مكن .))

(7)گریستن . روایت شده است : ((بین بهشت و جهنم ، گردنه اى است كه كسى از آن عبور نمى كند، مگر كسانى كه از ترس خدا، خیلى گریه كرده باشند.))

از پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) نیز روایت شده است كه خداوند به من فرمود:((قسم به عزت و جلالم . عبادت كنندگان اصلا ارزش گریه را نزد من نمى دانند من براى آنان قصرى در ((رفیق اعلى )) بنا مى كنم كه كسى با آنان در آن شریك نیست .))

نیز روایت شده است : ((روز قیامت ، تمام چشمها گریان است ، مگر چشمى كه از ترس خدا گریه كرده باشد. و هر چشمى كه از ترس خدا پر اشك شده باشد، خداوند بقیه بدنش را بر آتش حرام مى كند. و اگر این اشك روى صورتش بریزد، هیچگاه به این صورت ندارى و خوارى نمى رسد. هر چیزى پیمانه یا وزنى دارد مگر قطره اشكى . زیرا خداوند با كمى از آن دریایى از آتش را خاموش مى نماید. و اگر بنده اى در میان امتى گریه كند خداوند به این امت بخاطر گریه او رحم مى كند.))

(8)سپاس و ستایش خداوند. راوى مى گوید: از امیرالمومنین سؤ ال كردم چگونه تمجید كنم ؟ فرمود: مى گویى : و یا من اءقرب الى من حبل الورید! یا من یحول بین المرء و قلبه ! یا من هو بالمنظر الاعلى و بالافق المبین ! اى كسى كه از رگ گردن به من نزدیكترى ! اى كسى كه بین شخص و دلش حایل مى شوى ! اى كه در چشم اندازى بالاتر از هر چیز و در افق آشكارى هستى !)) در بعضى از روایات عبارت دیگرى نقل شده است .

(9)ذكر نامهاى خدا كه مناسب دعایش مى باشد، و نیز گفتن نعمت هاى خداوند و شكر آن ، بیان گناهان و آمرزش خواستن براى آنها.

(10)درنگ و عجله نكردن و اصرار و پافشارى در دعا. زیرا كه خداوند درخواست كننده لجوج را دوست دارد. و حداقل پافشارى این است كه دعاى خود را سه بار تكرار كرده و خواسته خود را سه بار بگوید.

(11)پنهان دعا كردن . زیرا هم فرمان خداوند ((در پنهان دعا كنید)) را اجابت كرده و هم از آفت ریا دور مى ماند. و روایت شده است : ((دعاى پنهانى برابر با هفتاد دعاى آشكار است .))

(12)شریك ساختن دیگران در دعا. چنانچه روایت شده است .

(13)با دیگران دعا كردن . دعا در جمع نیز باعث اجابت است .

بهترین جمعیت براى دعا چهل نفر است و بجاى آن چهار نفر هم مى توانند هر كدام ده بار دعا كنند. و اگر نتواست در جمع دعا كند، خود نیز مى تواند چهل بار دعا كند.

(14)تضرع در دعا بهمراه قلب خاضع و بدن متواضع و چاپلوسى . خداوند به حضرت عیسى (علیه السلام ) وحى نمود: ((عیسى ! مانند غریق غمزده اى كه یاورى ندارد، به درگاه من دعا و دلت را برایم خوار كن و در خلوت بسیار بیاد من باش . و بدان من با چاپلوسى كردن تو خوشحال مى شوم . با زنده دلى و نشاط این عمل را انجام بده و صداى غمناك خود را به من برسان .))

و به موسى وحى كرد: ((موسى ! هنگامى كه مرا مى خوانى ترسان باش ؛ صورت خود را خاك آلوده كن و با اعضاى مهم بدنت برایم سجده كن . و با ایستادن در مقابل من به اطاعت من مشغول شو. و با ترسى كه از قلبى ترسان برخاسته است ، با من مناجات كن ... قلبت را با ترس از من بمیران . زنده دل و كهنه لباس باش . در میان زمینیان ناشناس و در آسمان معروف ، همنشین خانه و چراغ شب باش . مانند صابرین از من اطاعت كن . و از زیادى گناهان فریاد بزن ؛ مانند فریاد كسى كه از دشمن فرار مى كند و در این امور از من كمك بخواه كه من كمك و یاور خوبى هستم .

(15)صلوات فرستادن بر محمد (صلى الله علیه و آله و سلم ) و آل او (علیهم السلام ) نیز در اول و آخر دعا باعث اجابت است . محمد بن مسلم از یكى از دو امام (علیهما السلام ) روایت كرده است : ((در ترازوى خدا چیزى سنگین تر از صلوات بر محمد و آل محمد نیست .))

هشام بن سالم از امام صادق (علیه السلام ) روایت كرده است : ((تا زمانى كه صلوات بر محمد و آل محمد فرستاده شود، دعا پشت حجاب خواهد ماند.))

نیز از امام صادق (علیه السلام ) روایت شده است : ((كسى كه به درگاه خدا حاجتى دارد، باید ابتدا بر محمد و آل محمد صلوات فرستاده ، سپس ‍ حاجت خود را بخواهد و دعاى خود را با صلوات بر محمد و آل محمد به پایان برساند، چون خداى متعال كریمتر از این است كه ابتدا و انتهاى دعا را پذیرفته و وسط آن را رها كند؛ زیرا چیزى مانع از اجابت صلوات بر محمد و آل محمد نمى شود.

 

 

ادامه کتاب المراقبات

نوشته شده در تاریخ شنبه 3 مهر 1389    | توسط: حسن پوراللهیار    |    | نظرات()