عید از اوقات مهمى است كه سزاوار است انسان ، در این شب و همیشه براى توفیق انجام اعمال خداپسندانه در آن دعا نماید. و روز عید - همانگونه كه در عید فطر اشاره كردیم - روزى است كه خداى بزرگ به بندگان خود اجازه عمومى براى حضور در پیشگاه خود داده و آنان را از بخشش خاص ، آمرزش گناهان ، اصلاح عیوب ، رسیدن به حاجات و آرزوها، جوایز و ایمنى خود از فتنه ها و آشوبها بهره مند مى سازد.

اى بیچاره ! خداى بزرگ به تو روى آورده و پیش از آفرینش تو با قرار دادن این عید به یادت بوده است . پس این فرصت را غنیمت شمرده و درباره خوبیها، مهربانیها و نعمتهاى او بیندیش . قبل از اینكه تو و سستى تو را بوجود آورد، اسباب قدرت تو را بوجود آورده و قبل از آفرینش تو، نعمتها را براى تو آفرید. پیش از این كه پدرانت خلق شوند، دوستان و عزیزانش ‍ را براى راهنمانى تو فرستاده و دستورشان داده كه براى هدایت و تربیت تو از نثار خون و غرق شدن در دریاها كوتاهى نكرده ، با كفار جنگیده و بدكاران را از بین بردند تا دین تو سالم مانده و با آسایش مشغول عبادت پروردگار و شناختن مولایت شده و با خدمت به پروردگار جهانیان به سلطنت سراى آخرت رسیده و براى همیشه در نعمتهاى جاوید بسر برى .

اى بسا پیامبران كه در راه ترویج دین جان باختند. چه تعداد از دوستان خدا كه در راه اعتلاى اسلام مبین كشته نشدند! چه حرمتهایى كه هتك نشد، چه اموالى كه غارت نشد، چه دخترانى كه اسیر نشدند تا دین خدا ثابت شده و دستورات الهى حاكم گشت . و تو در زمانى متولد شدى كه احتیاجى به چنین مجاهدات و مبارزاتى نیست .

دین ، روشن ، واضح و استوار بوده و تو در كمال آرامش ، راحتى ، عزت و نعمت بسر مى برى . راه درك معارف بسیار آسان است و بدون این كه زحمت اندیشیدن ، گرسنگى و شب زنده دارى را به خود داده یا در این راه جانت به خطر افتاده یا رنج هجران را تحمل كنى ، مى توانى در این راه قدم گذاشته و از كتابهاى پیشینیان استفاده كنى . ولى گذشتگان در این امور گرفتار انواع تلخیها و سختیها شدند.

انصاف بده كه اگر بعد از آماده شدن این زمینه ها و در زمانى كه این گونه گرفتاریها و سختیها وجود ندارد باز هم سستى كنى ، سزاوار چه رفتار و گفتارى خواهى بود؟ و چه مقدار از نعمتهاى خدا را از بین برده و در چه تجارت پر سودى ضرر كرده اى ؟ روزى را بیاد آورد كه حقیقت این حالات ناشایست و كارهاى زیانبار برایت آشكار شده و ببینى كه چه نعمت و كرامتهایى را به ذلت و پستى تبدیل نموده و آنگاه قلبت از حسرت تكه تكه شده ، افسوس خورده و شیون نمایى . در وقت مهلت به حال خود رحم كرده ، فرصت را از دست نداده ، از امروز براى فردا آماده شده ، بحال خود گریسته و دستگیره این موسم بزرگ و گرانقدر را بگیر. در محل كرامت خدا، همراه پاكان و اولیاى خدا به میهمانى خداوند دعوت شده اى و اگر موفق به رعایت ادب این مجلس بزرگ و شریف شوى به بالاترین درجه كرامت و سعادت و بالاترین مقامات خواهى رسید.

اعمال روز عید قربان

با شروع روز عید مواظب باش تمامى كارهایى كه باعث رضایت و جلب عطوفت پروردگار است را انجام دهى . و مانند كسى باش كه براى مولایش چاپلوسى نموده و مى خواهد خدمتى براى او انجام دهد حال آنكه آن مولا حق زیادى بر بنده اش نداشته - ولى خداى متعال مالك وجود، دنیا، آخرت ، زندگى و مرگ تو مى باشد - و نباید از پروردگار و بزرگى چنین عطوف و مهربان غافل شد. زیرا ممكن است باعث محرومیت از عطایاى او گردد.

فقر و ذلت خود و عزت و بى نیازى او را نگریسته و خجالت بكش از اینكه در مقابل روى آوردن او، از او روى گردانده و بر سر سفره میهمانى و در حالى كه خود او نیز حضور دارد، بجاى توجه به او در یاد دشمنش بوده و سرشار از دوستى كسى باشى كه تو را از دوستى و پناه او دور مى سازد، در حالى كه براى دعوت به این مهمانى سرور آفریدگانش را فرستاده است . چه نادانى بزرگ ، چه عقل بیمارى ، و چه عذاب دردناكى كه در پى آن وجود دارد. و اگر این لطف را درك مى كردى ، جان خود را فداى مقدم دعوت كننده بزرگ و رسول بزرگوار مى نمودى ، همان كسى كه خداوند درباره او فرموده است : ((دیدن تنگناهاى شما بر او سخت ، براى نجات شما حریص و با مؤ منین رؤ وف و مهربان است .))

در ابتداى روز بنیت پاك نمودن قلب از اشتغال به غیر خدا غسل كن . آنگاه ((الله اكبر))ى واقعى گفته و با این تكبیر تمام موجودات ، جز شكوه و بزرگى او را كوچك شمار. و بنیت پوشش و آرایش با لباس تقوى و اخلاص نیكو، تمیزترین لباسهاى خود را پوشیده و در این هنگام بگو: ((بسم الله الرحمن الرحیم ... تا آخر دعایى كه در اقبال روایت شده است .)) آنگاه بطرف مصلا حركت كرده و در راه بگو: ((بسم الله و بالله الله اكبر...)) و وقتى كه به مصلا رسیده و در جاى نمازت نشستى ، بگو: ((الله اكبر...)) همانگونه كه در كتاب اقبال آمده است .

سعى كن معانى چیزهایى را كه در این دعا، ادعا مى كنى در خود بوجود آورى كه ایجاد آن كار آسانى نبوده و با راحت طلبى نمى توان به آن رسید. در این دعا، ادعا مى كنى كه به حال عالى و صفات برجسته و نیكوئى رسیده اى ، از قبیل ترس ، پناه جستن ، حیاى زیاد، یارى طلبیدن ، فقر، اعتراف ، فرار بسوى خدا و بریدن از غیر او، تمامى این صفات حالتهاى نفسانى راسخ در نفس است كه باید حال انسان نمایانگر آن باشد، و الا خطر دروغ و دورویى پیش مى آید كه از این مطالب باید به خدا پناه برد.

بهتر است نماز عید بر روى زمین غیر مفروش بجا آورده شود تا تواضع در آن بیشتر باشد علماى بزرگ ما از كتاب فضل دعا روایت كرده اند كه نماز عید قربان دوازده تكبیر دارد هفت تكبیر در ركعت اول و هفت تكبیر در ركعت دوم و ظاهر كلام آنان این است كه این نماز پس از سر برداشتن از سجده و ركوع تكبیر ندارد. و مستحب است بعد از نماز دعایى كه روایت شده و در ((اقبال )) آمده است خوانده شود، كه یكى از آنها دعاى ندبه است . دعایى كه به ما مى گوید چگونه در این روز به یاد امام و حاكم زمان خود بوده و چه كسى سزاوارتر از ما به ما مى باشد. و این كه چگونه براى از دست دادن امام خود گریان و اندوهناك باشیم .

مطلب دیگرى كه لازم به ذكر است این است كه اگر بتوانى باید سعى كنى در تمام این روز به یاد مولایت بوده و نگذارى مراسم عید، تو را از این مهم باز دارد. و اگر بخاطر این كه در جمع مردم هستى نتوانى این مهم را بخوبى انجام دهى ، تا آنجا كه مى توانى این مطلب را در این زمان مبارك و میمون رعایت نموده ، در باطن با پروردگار ماءنوس بوده و حتى ارتباط و دل مشغولى تو با مردم نیز با اجازه و رضایت او باشد.

قربانى

از كارهاى مهم در این روز قربانى است . این عمل همانگونه كه در روایات آمده واجب است ؛ گر چه مراد از وجوب در اینجا استحبابى است كه بر آن تاءكید شده است . بنده ، باید در این كار ادب بندگى را رعایت نموده و از عمل فرزندان حضرت آدم (علیه السلام ) پند بگیرد. آنجا كه ((هر دو قربانى كردند ولى از یكى پذیرفته و از دیگرى قبول نشد.))

درباره پذیرفته نشدن قربانى قابیل روایت شده است كه او متاع پست خود را براى قربانى انتخاب كرد. و در پى آن به هلاكت همیشگى و خوارى جاوید گرفتار شده . و بعلت اینكه هابیل بهترین متاع خود را براى قربانى انتخاب كرد، پذیرفته شده و در پى آن به سعادت شهادت در راه خدا و كرامت جاوید رسید؛ تا جایى كه خداوند او را در كتاب خویش ‍ ستایش نمود. خوددارى از بذل اندكى مال در چنین موردى ، و در جهت خدمت به مولا و مالك دین ، دنیا و آخرت و آفریننده انسان و اموال و نعمتهاى بى پایان و كسى كه در آینده براى برآوردن تمام نیازهاى خود به او محتاج باشد، از پستى نفس سرچشمه مى گیرد.

هنگام ذبح آنچه را امیرالمؤ منین (علیه السلام ) مى گفت : بگوید: بسم الله ، وجهت وجهى للذى فطر السموات و الارض حنیفا مسلما و ما اءنا من المشركین ان صلوتى و نسكى و محیاى و مماتى لله رب العالمین ، اللهم منك و لك و از این نكته نباید غافل شد كه این ، گفتار كسى است كه در وجود، جز خدا كس دیگرى را مؤ ثر ندانسته ، خود را فراموش ‍ نموده و با یاد او زندگى مى كند. و اگر انسان دیگرى را براى ذبح كردن انتخاب كرده است مى تواند هنگام ذبح دستش را بر دست ذبح كننده گذاشته ، دعا را خوانده و خودش هم بسم الله بگوید.

باید اولین چیزى كه در روز عید مى خورد از گوشت قربانى بوده و گوشت آن را سه قسمت كند: یك قسمت براى همسایه ها، قسمت دیگر براى كسانى كه درخواست كرده و قسمت سوم را براى خانواده خود نگهدارد. پوست آن را صدقه داده و به قصاب از گوشت قربانى ندهد. در پایان روز باید به بررسى حالات خود در طول روز پرداخته ، كوتاهى خود در خدمت مولایش را دیده و آنگاه به سراغ نگهبان و میهماندار خود كه از معصومین مى باشد رفته و با توسل به آنها و شفاعت آنان به درگاه خداوند براى تبدیل گناهان به چند برابر اعمال نیك ، كوتاهى خود را جبران نماید. زیرا آنان درخواست او را قبول نموده و خداوند نیز شفاعت آنان را براى پذیرش او و اعمالش مى پذیرد.

هنگام تضرع به درگاه آنان بخوبى رحمت و عطوفت آنان را برانگیخته و در هنگام مناجات با آنان بگوید: سروران من ! گناهانم رویم را نزد خدا سیاه كرده است . پس بحق كسى كه شما را از گناه نگاه داشته و با دادن نگهبانى بندگان خود به شما، بزرگتان داشته است ، شما را سوگند مى دهم كه با رویهاى درخشان خود مرا نزد پروردگارتان شفاعت نمایید. زیرا خداوند شما را رد ننموده و شما را براى شفاعت و نگهبانى انتخاب كرده است . او بزرگداشت بندگان مخلص خود را دوست داشته و از این كه آنان نیز بندگان پایینتر از خود را بزرگ بدارند خوشنود مى گردد.

عید غدیر

پیوند بعثت و غدیر و یگانگى نورى پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله و سلم و امیرالمؤ منین علیه السلام

در روز مبعث پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) گفتیم كه این روز بجهت شرافت بعثت بهترین روز و بهترین زمان مى باشد و روایاتى در این زمینه ذكر كردیم . و روز غدیر نسبت به این روز بمنزله آخرین جزء از علت تامه ، بلكه بمنزله باطن یك چیز ظاهر و بمنزله روح نسبت به انسان است . زیرا تمام خیرها و سعادتهایى كه در مبعث وجود دارد مشروط به ولایت امیرالمؤ منین و فرزندان امامش مى باشد. روایات زیادى از طریق شیعه و اهل سنت وارد شده است كه نورهاى پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) و امیرالمؤ منین (علیه السلام ) یكى بود تا اینكه در صلب عبدالله و ابوطالب از هم جدا گشتند. و خداوند ولایت آنان را بر همه مردم واجب نموده و این ولایت در روز غدیر آشكار شد. و بهمین جهت درباره آن در قرآن آمده است : ((امروز دینتان را برایتان كامل و نعمتم را بر شما تكمیل و دین اسلام را براى شما انتخاب نمودم .))

گوشه اى از فضایلرسول اكرم ، امیرالمؤ منین و اهل بیت (علیهم السلام )

شیخ صدوق در ((علل الشرایع )) از مفضل بن عمر، روایت مفصلى را نقل كرده كه در آن آمده است : ((خداوند پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) را براى تمام پیامبران و رسولان فرستاده و امیرالمؤ منین (علیه السلام ) جانشین او در میان آنان مى باشد. و همانگونه كه فرمانبردارى از پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) بر آنان واجب مى باشد، فرمانبردارى از امیرالمؤ منین (علیه السلام ) نیز بر آنان واجب بوده ، ماءمورین بهشت و دوزخ از او دستور گرفته ، و فرشتگان ماءمور به آمرزش خواستن براى شیعیانش مى باشد، همانگونه كه ماءمور به پذیرش توحید، نبوت و ولایت هستند. خداوند متعال مى فرماید: ((كسانى كه عرش و اطراف آن را حمل مى كنند، با ستایش خدا او را منزه داشته و براى كسانى كه ایمان آورده اند، آمرزش مى خواهند.)) از این مطالب روشن مى شود كه تمام هدایتها و سعادتها منسوب به این دو نفر و جانشینان آنها مى باشد. و بهمین جهت از طریق عامه و خاصه از رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) روایت شده است كه فرمودند: اگر گلزارها قلم ، دریاها مركب ، جنیان حسابدار شده و انسانها بنویسند نمى توانند فضایل امیرالمؤ منین را بشمارند.

 

 

ادامه کتاب المراقبات

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 4 مهر 1389    | توسط: حسن پوراللهیار    |    | نظرات()